3D printen, een spannend verhaal

Hoe komt het toch dat we hier allemaal zo opgewonden over raken? Ik zou zeggen, kijk maar eens naar een 3D printer aan het werk. 3D printen heeft iets liefs, aimabels, sympathieks. Er bevindt zich een utopische mystiek omheen van toekomstdromen die (bijna) uitkomen. Werkelijk! Als uit het niets verrijst je object en en dat onder het uitstoten van lieve geluidjes die lijken op het tevreden gehum van RT-DT uit Starwars.

3D print uit Mcor printer
Full color 3D print uit Mcor printer

Is 3D printen nieuw?

Wist je dat 3D printen al zo'n 15 jaar oud is? Dank zij verlopen patenten kunnen nu ook jij en ik hiervan profiteren.
Dit is wat we allemaal graag willen geloven: 3D printen is voor iedereen! Iedereen wordt prosumer. Dat wil zoveel zeggen als produceren wat je consumeert en consumeren wat je produceert. Dat is dan ook meteen zo'n beetje het mantra van de digital maker movement, want zij belijden dat iedereen alles, altijd en overal moet kunnen maken. Kennis voor iedereen en vrije technologie die gelukkig maakt.

Iedereen kan het

Met elkaar doen we inderdaad alsof 3D printen heel gemakkelijk is, dat het voor iedereen is weggelegd en dat het ook nog 'ns niets kost. En ik moet zeggen, ik doe er zelf ook aan mee. Ik heb kleine leuke voorwerpjes in mijn broekzak die ik laat zien op feestjes en aan de ouders op de school van mijn dochter. Iedereen reageert van 'oh' en 'ah' en bekijkt mijn speeltjes met gretige aandacht. Het staat op hun gezicht geschreven: hier is iets bijzonders aan de hand.

Werkelijkheid

Maar de werkelijkheid is toch iets anders. Ik moet dit met tegenzin toegeven. Voor je namelijk een ontwerp aan je printer heb ontlokt, ga je door je eigen onderwereld heen, heb je alles en iedereen vervloekt en de printer nog net niet met een grote hamer in stukken geslagen. Zéker als je prints wat complexer worden. Kijk, kleine lieve dingen printen, dat gaat nog wel. Schattige robotjes, een portret van Yoda en natuurlijk vaasjes. Ach ja, die vaasjes… Je ziet ze overal.

Printduur van 30 uur of meer

Maar goed, als je dan eindelijk een ontwerp uit je CAD software hebt weten te persen, en als al blijkt het printbaar is, val je van je stoel als je ziet wat de printduur van sommige van je hersenspinsels hebben. 30 uur of meer komt heel regelmatig voor! Snap je nu dat veel mensen het bij knijpers, legoblokjes en vaasjes houden? Ik wel…
Als je dan nog door je hele testfase heen moet, zinkt de moed je in de schoenen. Nee, 3D printen blijkt boven alles een nieuw ambacht te zijn. Het is een tool die kunde en know how vraagt, een combinatie vraagt van vakgebieden als ontwerpen, materiaalkunde, techniek en productkennis. 3D printen is dus al zeer bruikbaar en interessant, maar je moet wel een paar zaken in ogenschouw nemen, wil het hanteerbaar blijven.

Oplage van één

Belangrijk kenmerk van industrieel design is massaproductie. Je hele ontwerp anticipeert op onder andere de wijze van productie, gebruik, distributie, sterkte en gewicht. Dat betekent dat alles op het ontwerp aankomt. En omdat een ontwerp helemaal in het begin van de productieketen beving, halen niet veel ontwerpen de eindstreep. En bovendien: alle ontwerpen die het wél halen, lijken op elkaar. Kijk maar naar auto's. Originaliteit, creativiteit en massaproductie gaan niet goed samen.
Nu print je op een 3D printer objecten met een oplage van één. Ja… één! Dit heeft grote gevolgen voor het ontwerpproces. Je kan je bijvoorbeeld voorstellen dat je een ontwerp voortdurend verbetert en bijschaaft. Dit maakt het ontwerpproces lichter, speelser en creatiever. Verder print je precies wat je nodig heb, niets meer en niets minder. Dat betekent geen voorraad, geen afval en geen extra kosten. Hier komt bij dat sommige printers printen met PLA (polylactic acid), dit is een biologisch afbreekbaar plastic. Kan het mooier?

 Mythe

Maar goed, printen zou dus makkelijk zijn. En iedereen doet mee aan de mythe. Software leveranciers brengen applicaties op de markt die vooral het gevoel moeten wekken dat het makkelijk is en iedereen het kan. En ik moet toegeven sommige applicaties zijn wel heel erg leuk. Denk aan 123D sculpt van Autodesk. Een juweeltje!
Je begrijpt dat ondanks de prachtige speeltjes die voor iedereen bedacht worden, het nu aankomt op échte creativiteit.  Want in het begin van elke nieuwe ontwikkeling maken we vooral díe dingen die we al kennen. En dat is begrijpelijk, want je moet érgens beginnen. Als je zelf je eerste wasknijper hebt geprint, ben je trots als een kind, maar ja… wat dan?